SUKIENNICE




Budowla ta gotyckiej struktury, godna ze wszech miar uwagi, odległej sięga starożytności. Jeszcze Bolesław Wstydliwy w przywileju lokacyjnym m. Krakowa, zastrzega sobie dochód czynszowy z sklepów sukiennych (Camerae ttbi panni venduntur, w późn. przywilejach zwane Camerae pannorum albo pannicidarum), które wystawić kazał. Był to już może początkowy zakład teraźniejszych Sukiennic, które za świadectwem dziejopisów wystawił Kazimierz Wielki. „Pełnym był towarów gmach ten za czasów Kazimierza, i dziś jeszcze świadczy cele myślącego o trwałości handlu w Krakowie tego wielkiego króla" (Czacki T.I p.107).

Jul. Bartoszewicz pisze: "Widzimy, jak się w Krakowie w r. 1399 zaczęły budować Sukiennice, boć o nich mówi przywilej Jagiełły w Dyplomatariuszu Rzyszczewskiego No. 141, w którym daje pozwolenie miesczanom krakowskim budować viginti guingue cameraepannorum"

  Niema w Polsce drugiej budowli, która by długością tej wyrównała. Obejmuje ona w sobie po 18 sklepów w każdej ścianie, i tworzy pod jednostajnem sklepieniem salę 180 łokci długą a 18 szeroką, która 7 tys. ludzi pomieścić może. W czasie obchodu ważnych krajowych uroczystości dawane tu bywają bale: a publiczność choć tak licznie zebrana bawi się wygodnie, nie doznając natłoku. Trudno sobie wystawić co wspanialszego nad widok rzęsiste oświeconych i stosownie wewnątrz przybranych Sukiennic, które się nie gmachem lecz ulicą długą być wydają.

Sukiennice przed odrestaurowaniem w 1879 roku


 

 
 

О pogorzeniu Sukiennic, dotrwał dawny bardzo zapis, w którym wprawdzie szczegóły wypadku tego nie są dotknięte, ale tylko czas jest wskazany: A. D. 1575 die 4 Julii. Bartosz Trojan Hethman Ratusza krak. (Hutman) założył się z P. Wojciechem posłem rzemiosła zacnego cechu rzeźniczego krak., o pół-garca wina dobrego po »4 grosze: i mienił tento Wojciech, iże Sukiennice zgorzały jest lat »21 па Św. Marcin. A Hethman powiedział, iże 20 spełna lat na Święty Marcin przyszły będzie, licząc od tego roku jako na ten czas pisano kiedy zgorzały Sukiennice 1555, a teraz piszą 1575.... A ma to rozeznać Xiądz Wawrzyniec z Krosna, Wikary od Panny Maryi.«

R. 1589 d. 7 Marca, Sukiennice znaczną przez ogień poniosły szkodę. Pogorzały wtedy i budy przekupnicze w pobliżu Ratusza stojące; ucierpiał Smatruz z płóciennemi kramami nie tylko od ognia, ale i od złych ludzi w płótnach z pożaru wyratowanych.

О budowie czy znaczniejszej reparacyi Sukiennic, namienia książka niegdyś do cechu kuśnierskiego należąca, która obejmuje Lauda i uchwaiy różne tegoż cechu. "A. D. 1602. Arenda Dąbia, sławnego P. Stanisława Czirusa Raicze y kusznierza krak., kthory Szukienicze budował z gruntu w rynku, Szpiklierz, i Czaikhausz, zegar, i thamy."

 

W wieku XIV posiadali Rajcy prawem własności w Sukiennicach sklepów 5, które darował miastu przy innych dowodach swej hojności, w r. 1358 Król Kazimierz Wielki — Dochód z ich dzierżawy, oraz czynsze ziemne z innych sklepów własności prywatnych w Sukiennicach, wpływały do funduszu dochodów miejskich.

  Nad dolną salą Sukiennic, jest takiejże długości i przestrzeni sala górna, na poddaszu.— R. 1700 Magistrat wniósł propozycję do Rady gminnej krak.: "Smatruz nad Sukiennicami, który jest ozdobą całego miasta, znacznie się porujnował i znacznej potrzebuje reparacyi, czemu skarb miejski przy słabych prowentach wydołać nie może, bo kilka tysięcy na naprawę jego spendować by trzeba; — abyście W. M. niemieszkanie koszt na to obmyślili." — Na to Rada pospólstwa odpowiedziała: "A ponieważ Smatruz nad Sukiennicami naprawy potrzebuje, tedy nic słuszniejszego jak, żeby ex fructibus et proventibus które wnosi do skarbu, był wyreperowany, do czego PP. Sukiennicy (kupcy sukna) mieliby się dokładać, także i Wielkorządy, które z wielu sklepów ziemny czynsz corocznie pobierają."

Opis pochodzi z książki Ambrożego  Grabowskiego "Starożytnicze wiadomości o Krakowie" z 1852 roku.

 

WIDOKÓWKI

 


Widokówka z 1899 roku


Widokówka z 1913 roku


Widokówka z 1914 roku